Office of the Auditor
General of the Union
www.oagmac.gov.mm

ျပည္ေထာင္စုစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ံုး၏ ေနာက္ခံသမိုင္း

၁။  ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး မရမီ ၿဗိတိသ်ွတို႔ အုပ္စုိးစဥ္ကပင္ ၁၉၃၅ ခုနွစ္ ျမန္မာနိုင္ငံ အက္ဥပေဒအရ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ကို ခန္႔ထားခဲ့ျပီး၊ ယင္း၏လက္ေအာက္တြင္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ံုး ၊ ေငြစာရင္းမင္းၾကီး႐ံုး ၊ ေငြစာရင္း၀န္(ကာကြယ္ေရး) ႐ံုး ၊ စာတိုက္နွင့္ေၾကးနန္းေငြစာရင္း၀န္႐ံုး နွင့္ ေဒသႏၲရအဖြဲ႔ ေငြစာရင္း၀န္ရံုးမ်ားကို ဖြဲ႕စည္းထားခဲ႔ပါသည္ ၊၊ လြတ္လပ္ေရး ရရွိသည့္အခါ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ အက္ဥပဒအရ ျမန္မာနိုင္ငံ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ကို ခန္႔ထားခဲ့ျပီး ယင္းလက္ေအာက္တြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ စာရင္းနွင့္ စာရင္းစစ္ ဌာနမ်ားအျပင္ ၁၉၅၅ ခုနွစ္တြင္ နိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို စစ္ေဆးရန္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး စာရင္းစစ္ ညႊန္ၾကားေရး၀န္႐ံုးကို တိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါသည္ ။ ထို႕ျပင္ စာရင္းကိုင္ျခင္း ၊ စာရင္းစစ္ေဆးျခင္း ၊ ႐ံုးလုပ္ငန္းကိစၥမ်ား စီမံခန့္ခြဲေဆာင္ရြက္ျခင္းကဲ့သို့သာ လုပ္ငန္းခြင္ နယ္ပယ္ အသီးသီးတြင္ ကၽြမ္းက်င္ ၀န္ထမ္းမ်ား ျဖစ္လာေစရန္ အတြက္ ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းခြင္ ဗဟုသုတ နွင့္ စြမ္းရည္မ်ား တိုးျမွင့္လာေစရန္ အစိုးရ ဌာနမ်ား ၊ နုိင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား နွင့္ စာရင္းနွင့္ စာရင္းစစ္ဌာနမ်ား၏ အငယ္တန္း ၀န္ထမ္းမ်ားထဲမွေရြးခ်ယ္ထားသူမ်ား ကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ၁၉၅၈ ခုနွစ္ ဧျပီလတြင္ နုိင္ငံေတာ္ အစိုးရမွ "စာရင္းနွင့္ စာရင္းစစ္ ပညာေလ့က်င့္ သင္ၾကားေရး သင္တန္းေက်ာင္း" ကို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္ ။ ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ၎သင္တန္းေက်ာင္းကို စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္၏ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ထားရွိခဲ့ပါသည္။ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီအစိုးရ လက္ထက္တြင္ စာရင္းစစ္ဌာန ဖြဲ႕စည္းမႈကို ေျပာင္းလဲမႈ မ႐ွိဘဲ ယခင္အတိုင္း ထား႐ွိခဲ့ပါသည္။

၂။  ထို႔ေနာက္ ျပည္ေထာင္စု ဆိုရွယ္လစ္ သမၼတ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ပုဒ္မ ၅၅ အရ ၁၉၇၄ခုနွစ္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ျပည္သူ႔လုပ္ငန္း စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ဥပေဒကို အတည္္ျပဳ ျပဌာန္းခဲ့ပါသည္ ။ ယင္းဥပေဒမ်ားပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားအရ ျပည္သူ႔လုပ္ငန္း စစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕ကို ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္က ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ ဖြဲ႕စည္းျပီး ျပည္နယ္/တိုင္း နွင့္ ျမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္လည္း သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္အလိုက္ လုပ္ငန္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕မ်ားကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ျပည္သူ႔ လုပ္ငန္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၇ျဖင့္ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ အက္ဥပေဒကို ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ပါသည္။ ယခင္စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ လက္ေအာက္႐ွိ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္႐ံုး၊ ေငြစာရင္း မင္းႀကီး႐ံုး ၊ စာတိုက္နွင့္ ေၾကးနန္း ေငြစာရင္း၀န္႐ံုး ၊ေဒသႏၲရအဖြဲ႔ ေငြစာရင္း၀န္ရံုး နွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး စာရင္းစစ္ ညႊန္ၾကားေရး၀န္႐ံုး နွင့္ စာရင္းနွင့္ စာရင္းစစ္ ပညာေလ့က်င့္ေရး သင္တန္းေက်ာင္းတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ၁၉၇၄ ခုနွစ္ ၊ ဇန္န၀ါရီလမွ စ၍ ဗဟိုစာရင္း႐ံုးအျဖစ္ ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါသည္ ။ ေငြစာရင္း၀န္ (ကာကြယ္ေရး)႐ံုး ကို ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္သို႕ ၁၉၇၂ - ၇၃ နွစ္ကုန္တြင္ လႊဲေျပာင္း ေပးခဲ့ပါသည္။ ျပည္နယ္ / တိုင္းနွင့္ၿမိဳ႕ နယ္အဆင့္တို႕တြင္လည္း စာရင္း႐ံုးမ်ားကို ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ နွင့္ ျပည္သူ႔လုပ္ငန္း စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ ဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားနွင့္အညီ အသစ္ ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔ပါသည္ ။

၃။  ၁၉၈၈ ခုနွစ္ ၊ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ ေန႔တြင္ နိုင္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕က နုိင္ငံေတာ္ အာဏာကို လႊဲေျပာင္းယူခဲ့ျပီး ၁၉၈၈ ခုနွစ္ ၊ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္စြဲပါ အမိန္႔ အမွတ္ ၊ ၅/၈၈ ျဖင့္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒ ျပဌာန္းကာ ျပည္သူ႔လုပ္ငန္း စစ္ေဆးေရး ဥပေဒကို ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ပါသည္ ။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္စြဲပါ အမိန္႔အမွတ္ ၇/၈၈ျဖင့္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္နွင့္ ဒုတိယ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္တို႔ကို ခန္႔အပ္ တာ၀န္ေပးခဲ့ပါသည္ ။

၄။   ၂၀၁၁ ခုနွစ္ ၊ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ နိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးနွင့္ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး ေကာင္စီမွ နိုင္ငံေတာ္ အာဏာကို အစိုးရသစ္သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ျပီး၊ ၂၀၁၀ ခုနွစ္ ျပည္ေထာင္စုစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒသစ္ျဖင့္ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒကို ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ပါသည္ ။ အစိုးရသစ္ လက္ထက္တြင္ ဗဟိုမွ အာဏာခြဲေ၀ေပးသည့္ စနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးခဲ့ျပီး ၊ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒသစ္အရ စာရင္းစစ္႐ံုးမ်ား၏ ဖြဲ႕စည္းပံုသည္ ယခင္နွင့္ ကြဲျပားျခားနားသြားခဲ့ပါသည္။ ယခုအခါ ၂၀၁၀ ျပည္ေထာင္စုစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒသစ္ျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အတြက္ ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္နွင့္ ဒုတိယစာရင္းစစ္ခ်ဳပ္တို႔အား ခန္႔အပ္၍ ျပည္နယ္နွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးအသီးသီးတြင္လည္း ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီး စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ (၁၄) ဦး ခန္႔အပ္ထားပါသည္ ၊၊

၅။  ျပည္ေထာင္စု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒမ်ားကို ၂၀၁၃ ခုနွစ္ ၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ ရက္နွင့္ ၂၀၁၄ ခုနွစ္ ၊ ေအာက္တုိဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တို့တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္ ။